Open Monumentendag Delft: kom naar de sterrenwacht

03-09-2018

Ben je benieuwd hoe je kon uitvinden waar je was in een tijd dat GPS nog niet bestond? Of wat een theodoliet is? Kom dan op zaterdag 8 september tijdens Open Monumentendag 2018 naar de sterrenwachttoren in Delft.

Zowel in Delft als in Leiden heeft DUWO veel monumenten. Op zaterdag 8 september, tijdens Open Monumentendag 2018, gaan er twee open: de sterrenwacht in Delft en het Loridanshofje in Leiden. In beide monumentenpanden worden bezoekers rondgeleid. In het Delftse pand worden bovendien nog lezingen gegeven. Hieronder lees je wat er in de sterrenwacht is te zien.  

Groene koepel 
De Delftse sterrenwacht past in het karakter van stad met een technische universiteit. Het gaat namelijk om een deel van de voormalige faculteit Geodesie, Landmeten en Waterpassen aan de Kanaalweg 4. Het enorme monumentale pand aan de Schie heeft een toren met een grote groene koepel erop. Daarin bevindt zich een van de weinige sterrenwachten van het land.   De faculteit werd gebouwd tussen 1892 en ’94 voor de Polytechnische School (zoals de TU Delft toen nog heette). De geodesie houdt zich bezig met de bepaling van de vorm en de afmetingen van de aarde en plaatsbepalingen op en om de aarde. Het observatorium dat bovenop het middendeel werd gebouwd, was dan ook nooit een officiële sterrenwacht (zoals bijvoorbeeld die in Leiden, waar astronomisch onderzoek werd gedaan), maar werd uitsluitend gebruikt voor astronomische waarnemingen en voor geodetische tijdmeting en plaatsbepalingen op aarde.  

Wijds uitzicht 
De toren met het observatorium is het meest bijzondere deel van het gebouw. Via een fraai giet- en smeedijzeren trappenhuis en een laatste smalle ijzeren trap kom je bij het voormalige observatorium in de koepel en bij het torenplateau met wijds uitzicht over Delft. Op het plateau staat het houten observatorium met een draaibare koepel die uitzicht op de sterren bood via de telescoop in een mechanisch bedienbaar luik. De helder groene kleur van de koepel is te danken aan de koperbekleding aan de buitenkant. De grote oude telescoop van de faculteit Geodesie is gerestaureerd door de Koninklijke Vereniging voor Weer- en Sterrenkunde en daarna teruggeplaatst in het observatorium. DUWO restaureerde de draaibare koepel en het mechanische luik, waarin de telescoop nu weer staat.  

Erfgoed 
Behalve de sterrenwacht is ook het erfgoed van de faculteit te bezichtigen. Het gaat om de ca. 500 geodetische instrumenten uit de onderwijsgeschiedenis van het pand: onder meer landmeetinstrumenten als theodolieten en andere hoekmeetinstrumenten, kleine sterrenkijkers, waterpasinstrumenten, chronometers en sextanten. Ze waren van groot belang in een tijd waarin GPS nog toekomstmuziek was. Veel van de instrumenten zijn bijzonder en antiek. De instrumenten zijn in beheer bij de Stichting De Hollandse Cirkel, die zich bezighoudt met de geschiedenis van de geodesie in Nederland. De stichting zorgt voor de instrumenten en waarborgt daarmee hun voortbestaan.  

Lezingen en openingstijd 
Tijdens Monumentendag geven leden van De Hollandse Cirkel rondleidingen en uitleg over de instrumenten. Frank Schipper, technisch historicus & wetenschapper, geeft lezingen over onder meer de bouw van de faculteiten in TU-Noord vanaf begin 20e eeuw, de wederopbouw in de TU-wijk na de tweede Wereldoorlog en het huidige TU-Noord. De lezingen beginnen om 11.00 en 15.00 uur. 
De toren met sterrenwacht is geopend van 10.00 tot 16.30 uur.

 
Deel deze pagina